Złudzenia optyczne. Kiedy rzeczywistość nie jest tym, czym się wydaje

autor Julita Pietraszko
Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?
„Nie widzimy rzeczy takimi, jakimi są. Widzimy je takimi, jakimi jesteśmy ”. – Anais Nin

Percepcja wpływa na rzeczywistość. Sposób, w jaki myślisz, interpretujesz lub rozumiesz kogoś, jest typowy tylko dla Ciebie. Twoja dzisiejsza percepcja zależy od Twoich przeszłych doświadczeń, wartości i przekonań. Kiedy już przyzwyczaisz się do tej samej otaczającej Cię rzeczywistości, większość rzeczy staje się automatyczna i nieświadoma. Informacje, które docierają do Twojego mózgu, są interpretowane, podejmujesz osądy i podejmujesz decyzje, szybciej nim się zdążysz zorientować.

TO CO WIDZISZ I CO MYŚLISZ, TO DWIE RÓŻNE RZECZY – ZŁUDZENIA OPTYCZNE

Kto oszukuje Twój mózg? Zdarza się, że widzisz różne rzeczy. Przykładem może być zakrzywiona linia, która jest tak naprawdę prosta lub poruszający się obiekt, który stoi w miejscu. Wtedy zastanawiasz się: „Czy to moje oczy oszukują mój mózg? A jeśli tak – to w jaki sposób?”

Twój mózg nieustannie próbuje rozgryźć otaczający Cię świat, który doświadczasz zmysłami. Dociera do Ciebie różny strumień obrazów, dźwięków, zapachów i nie tylko. Ten strumień informacji zbierają Twoje zmysły i przesyłają je do mózgu. Mózg je przetwarza. Jeśli nie otrzymuje kompletnych informacji – wypełnia luki – przyjmując różne założenia, bazując na tym co myśli, że już wie albo opierając się na znanych już mu narracjach. Tworzy obraz, czasami taki, którego nawet może nie być. Tym samym daje początek Twojej indywidualnej percepcji świata. To nie oczy Cię oszukują, to sposób działania Twojego mózgu i tego, jak interpretuje docierający do niego obraz.

Według neurobiologii wszystko, czego doświadczasz, jest wytworem Twojej wyobraźni. Mimo, że Twoje odczucia są dokładne i zgodne z prawdą, niekoniecznie odtwarzają fizyczną rzeczywistość otaczającego Cię świata zewnętrznego. Cała Twoja maszyneria neuronowa, która interpretuje docierające do Twojego mózgu informacje ze zmysłów, jest również odpowiedzialna za Twoje sny, urojenia, czy trudności z pamięcią. Oznacza to, że Twój mózg jest odpowiedzialny zarówno za rzeczywisty, jak i ten wyobrażony świat.

Jednym z najważniejszych narzędzi używanych przez neuronaukowców do zrozumienia, w jaki sposób mózg tworzy poczucie rzeczywistości, są złudzenia optyczne. Kiedy doświadczasz iluzji wizualnej, możesz zobaczyć coś, czego nie ma lub nie zobaczyć czegoś, co tam jest. Jeśli szczegółowo przyjrzysz się złudzeniom, zobaczysz że ujawnią one, w jaki sposób postrzegasz otaczającą Cię rzeczywistość. To co Cię otacza, widzisz przede wszystkim mózgiem. Według słów znanego neurobiologa, profesora neurologii na University of London, dyrektora Lab of Misfits (pierwsze na świecie studio neuro-designu), dr Beau Lotto : „Mózg nie ewoluował, by widzieć świat takim, jakim jest dokładnie … Mózg ewoluował, by widzieć świat, który warto widzieć, aby widzieć go pożytecznie”. Złudzeniom wzrokowym ulegamy każdego dnia, choć rzadko zdajemy sobie z tego sprawę.

DLACZEGO TAK SIĘ DZIEJE? 

Ewolucja! Przeżycie zależy od szybkich reakcji.Twój mózg ewoluował, aby szybko pozyskać i poskładać wszystkie fragmenty i elementy otaczającej Cię rzeczywistości i zrobić wszystko, co w jego mocy, aby dowiedzieć się o pozostałej brakującej reszcie.

PRZYKŁADY ZŁUDZEŃ OPTYCZNYCH

Złudzenia optyczne mogą być wciągające, interesujące, a nawet zabawne, ale ujawniają również wiele informacji na temat pracy mózgu. Wszyscy żyjemy w „ percepcyjnym więzieniu”, a nasze mózgi dostrzegają jedynie ułamek otaczającej nas rzeczywistości. Poniższe iluzje pokazują subiektywną naturę tego co widzimy.

Iluzja Ebbinghausa

Które kółko pomarańczowe jest większe?

Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?

Chociaż oba pomarańczowe, środkowe koła są tego samego rozmiaru, jedno wydaje się mniejsze od drugiego w otoczeniu dodatkowych czarnych kół. Badania sugerują, że nasze postrzeganie wielkości zależy od kontekstu. Zmieniając kontekst, w którym wyświetlane są oba kręgi, zmienia się nasze postrzeganie ich względnych rozmiarów. Nasz mózg ocenia wielkość za pomocą rozmiarów obiektów sąsiednich. 

Złudzenie to jest wykorzystywane w naszym życiu. Aby w restauracji np. porcje jedzenia wydawały się mniejsze i „zgrabniejsze” niż są,  posiłek podawany jest na gigantycznym talerzu.

Iluzja Trójkąt Kanizsy

Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?

Jeśli przyjrzysz się uważnie, prawdopodobnie zobaczysz krawędzie całego białego trójkąta, mimo tego, że trójkąt jest zdefiniowany tylko przez wycięcia na czarnych zewnętrznych dyskach. Mózg widzi linie konturowe, które nie istnieją i ignoruje luki w celu utworzenia spójnego i pełnego obrazu.

Iluzja siatka Hermanna

Co widzisz na skrzyżowaniu między czarnymi kwadratami?

Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?

Zobaczysz czarne kropki na przecięciach białych linii, między czarnymi kwadratami. Ze względu na ostry kontrast kolorów pojawiających się w obrazie peryferyjnym komórki w siatkówce oka ulegają dezorientacji i tworzą iluzję nieistniejących kropek.

Iluzja Rubina

Co przedstawia obrazek?

Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?

Niektóre osoby skupiając się na czarnej części obrazu widząc wazon. Te, które skupiają się na białym polu – widzą dwie twarze. Większość ludzi widzi oba, ale tylko jeden na raz, w zależności od opisanych powyżej procesów.

Iluzja cienia Adelsona

Które pole jest ciemniejsze: A czy B?

Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?

 

 

 

 

 

 

W rzeczywistości dwa pola mają dokładnie ten sam kolor. Ten efekt ma związek ze sposobem, w jaki mózg wykorzystuje doświadczenie cienia i kontrastu w prawdziwym świecie,  dochodząc do niewłaściwych wniosków. Ze względu na wzór szachownicy, który zwykle używa naprzemian ciemnego i jasnego koloru – nasza pamięć podpowiada nam, że A i B powinny być różnych kolorów.

Iluzja Troxlera 

Patrz na krzyż pośrodku pierścienia przez około 20 sekund.

EimG - Złudzenia optyczne. Kiedy rzeczywistość nie jest tym, czym się wydaje

W pewnym momencie zaobserwujesz zieloną kropkę krążącą wokół koła, zdającą się usuwać liliowe kropki. Zielona kropka pojawia się dzięki efektowi zwanemu „powidokiem”. Krótko ujmując, efekt wynika ze zdolności neuronów do wyłączania ze świadomości elementów, które się nie zmieniają i zwiększania postrzegania rzeczy, które są.

Tancerka („Spinning girl”)

W którą stronę kręci się tancerka?

giphy - Złudzenia optyczne. Kiedy rzeczywistość nie jest tym, czym się wydaje

 

Porusza się zarówno zgodnie z ruchem wskazówek zegara, jak i przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Początkowo to złudzenie przez wiele stron internetowych i blogów, błędnie zostało nazwane naukowym testem na dominację prawej / lewej półkuli mózgu. W rzeczywistości iluzja ta, związana jest z bistabilną percepcją, w której dwuznaczną postać można zobaczyć z dwóch różnych perspektyw. Ponieważ nie ma trzeciego wymiaru, nasz mózg próbuje budować przestrzeń wokół figury.

giphy - Złudzenia optyczne. Kiedy rzeczywistość nie jest tym, czym się wydaje

Pociąg

W którym kierunku porusza się ten pociąg ? 

which way is the train going illusion gif - Złudzenia optyczne. Kiedy rzeczywistość nie jest tym, czym się wydaje

Podobnie jak „Spinning girl” (tancerka), działa ten pociąg. Z którego końca tunelu przyjeżdża? To Twój mózg decyduje – może z jednego i może z drugiego końca. Sprawdź, czy za każdym razem możesz „zobaczyć” inny kierunek. Jeśli spojrzysz wystarczająco długo, możesz nawet zmienić kurs pociągu.

Kręcące kropki 

W którą stronę kręcą się kropki?

rotating both ways illusion gif - Złudzenia optyczne. Kiedy rzeczywistość nie jest tym, czym się wydaje

To zależy na którą kropkę zwracasz uwagę – czerwoną, czy zółtą. Nasz mózg koncentruje się bardziej na tym, co znajduje się w centrum naszej uwagi. Patrząc bezpośrednio na pierścień kół, nasze mózgi zauważają ruch plam, a nie pasków. Patrząc na pierścień w polu widzenia peryferyjnego mózg przetwarza ruch pasków w plamach, a koła wydają się poruszać w tym samym kierunku co paski.

 

A TERAZ BARDZIEJ AKTUALNE ZŁUDZENIA OPTYCZNE 

1. Kto nad kim się pochyla?

Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?

W maju 2018 r. na Twitterze, pojawiło się zdjęcie przedstawiające dwie osoby. Wygląda też na to, że mężczyzna na zdjęciu ma jasnoniebieską koszulę, białe jeansy i czarne szpilki, kiedy kobieta ubrana jest w  kraciastą koszulę. Ale czy nie jest dokładnie odwrotnie?

2. Szyja czy plecy?

Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?.

W 2018 r.  zdjęcie też opublikowane na Twitterze (fot. LilMaarty). Gdybyś się zastanawiał – okazuje się, że to są jej plecy.

3. Czy potrafisz znaleźć kota na tym zdjęciu?

Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?

To zdjęcie stało się popularne w 2016 r. (fot. Waterhauler / Reddit). Trudno było znaleźć kota w kolorze jasnobrązowym, który wtapiał się w stosy porąbanego drewna. Widzisz gdzie?

4. Czyja twarz jest prawdziwa? Mężczyzna z plakatu?

medytacje wzory do wydarzeń 12 300x167 - Złudzenia optyczne. Kiedy rzeczywistość nie jest tym, czym się wydaje

Zdjęcie fotografa Jonathan Higbee

CZEGO UCZĄ NAS ZŁUDZENIA OPTYCZNE?

Podobnie jak złudzenia optyczne, nasz umysł zawsze próbuje uzupełnić brakujące szczegóły. Przyjmuje różne założenia, bazując na tym co myśli, że już wie albo opierając się na znanych już mu scenariuszach.

Złudzenia optyczne pomagają zrozumieć, to o czym pisał już dr Stephen R. Covey. Według niego, kiedy utkniesz w jednym spojrzeniu na świat, istnieje ryzyko, że utkniesz w tych samych myślowych modelach, procedurach, pomysłach. W związku z tym, istnieje ryzyko, że stracisz przez to perspektywę, dzięki której być może lepiej lub szybciej mógłbyś zrozumieć otaczający Cię świat. Covey pisze, że ​​jeśli szukasz budynku w Nowym Jorku, ale masz mapę Detroit, to na pewno nie uda Ci się znaleźć tego, czego szukasz, bez względu na to, jak bardzo się starasz. Jeśli Twoja mapa jest błędna, to jest prawie 100% ryzyko że się rozczarujesz. Jednak ponowna kalibracja Twojej percepcji może pomóc Ci zachować otwarty umysł i uświadomić sobie, że niezależnie od tego, co widzisz w obrazie  – zawsze jest coś więcej niż tylko obraz, w zależności od kontekstu i odbiorców.

INNE ZŁUDZENIA 

Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?Złudzenia optyczne. Jak działa mózg?

 

0 komentarz
0

Zobacz również

napisz komentarz

* Pozostawiając komentarz akceptujesz Politykę Prywatności

Ta strona używa plików cookie. Akceptuję Więcej